Giai đoạn 5 – Cuối học kì I: Các số đặc trưng của mẫu số liệu không ghép nhóm
Chuyên đề Số gần đúng và sai số giúp học sinh lớp 10 hệ thống kiến thức trọng tâm, hiểu phương pháp qua ví dụ và luyện tập theo chương trình hiện hành.
Kiến thức cần ghi nhớ
- Nếu $a$ là số gần đúng của số đúng $\bar a$, sai số tuyệt đối là $\Delta a=|a-\bar a|$.
- Nếu chỉ biết $\Delta a\le d$ thì có thể viết $\bar a=a\pm d$.
- Sai số tương đối xấp xỉ bằng $\delta_a=\dfrac{\Delta a}{|a|}\cdot100\%$ khi $a\ne0$.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1
Số đúng là 10, số gần đúng là 9,98. Sai số tuyệt đối?
Cách làm: $|9,98-10|=0,02$.
Ví dụ 2
Đo chiều dài $50\pm0,2$ cm. Sai số tương đối tối đa xấp xỉ?
Cách làm: $\dfrac{0,2}{50}\cdot100\%=0,4\%$.
Bài tập thực hành
Tự làm các bài dưới đây trước khi mở lời giải.
- Số đúng 3,14, gần đúng 3,1. Sai số tuyệt đối?
- $a=200\pm1$. Sai số tương đối tối đa?
- Sai số tuyệt đối có âm không?
- Sai số càng nhỏ thì phép đo thường thế nào?
Bài tập về nhà
- Số đúng 100, gần đúng 99,5. Sai số?
- $80\pm0,4$. Sai số tương đối?
- Kí hiệu $a\pm d$ cho biết gì?
Xem lời giải
Xem lời giải bài tập thực hành
- Cách làm: $0,04$.
- Cách làm: $0,5\%$.
- Cách làm: Không, vì là giá trị tuyệt đối.
- Cách làm: Chính xác hơn.
Xem lời giải bài tập về nhà
- Cách làm: $0,5$.
- Cách làm: $0,5\%$.
- Cách làm: Số đúng lệch khỏi $a$ không quá $d$.
Gợi ý học: Hãy tự làm trước, sau đó mở lời giải để đối chiếu phương pháp và cách trình bày.