Giai đoạn 2 – Học kì I: Vectơ và hệ trục tọa độ trong không gian
Kiến thức cần ghi nhớ
- Khi hình học không gian có hệ tọa độ thuận lợi, có thể chuyển quan hệ song song, vuông góc và độ dài thành điều kiện tọa độ.
- Muốn chứng minh ba điểm thẳng hàng có thể chứng minh hai vectơ cùng phương; muốn chứng minh vuông góc dùng tích vô hướng bằng 0.
- Cần chọn tọa độ phù hợp để phép tính ngắn gọn, tránh đặt hệ quá phức tạp.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1
Cho $A(0;0;0)$, $B(2;0;0)$, $C(0;3;0)$. Chứng minh $AB\perp AC$.
Cách làm: $\overrightarrow{AB}=(2;0;0)$, $\overrightarrow{AC}=(0;3;0)$. Tích vô hướng bằng 0, nên $AB\perp AC$.
Bài tập thực hành
- Chứng minh $A(0;0;0)$, $B(1;2;3)$, $C(2;4;6)$ thẳng hàng.
- Muốn chứng minh hai đường thẳng có vectơ chỉ phương $\vec u,\vec v$ vuông góc thì làm gì?
- Muốn so sánh hai độ dài trong Oxyz thường làm thế nào?
- Chọn gốc tọa độ ở đâu là thuận lợi với hình hộp chữ nhật?
Bài tập về nhà
- Kiểm tra ba điểm $A(1;1;1)$, $B(2;3;4)$, $C(3;5;7)$ thẳng hàng.
- Cho $\vec u=(1;2;0)$, $\vec v=(2;-1;3)$. Hai vectơ có vuông góc không?
- Nêu hai công cụ tọa độ thường dùng nhất để chứng minh song song/vuông góc.
Xem lời giải
Xem lời giải bài tập thực hành
- Cách làm: $\overrightarrow{AC}=2\overrightarrow{AB}$ nên hai vectơ cùng phương, ba điểm thẳng hàng.
- Cách làm: Tính $\vec u\cdot\vec v$ và chứng minh bằng 0.
- Cách làm: Tính bình phương khoảng cách để tránh căn nếu phù hợp rồi so sánh.
- Cách làm: Thường chọn một đỉnh làm gốc và ba cạnh vuông góc qua đỉnh đó làm ba trục.
Xem lời giải bài tập về nhà
- Cách làm: $\overrightarrow{AB}=(1;2;3)$, $\overrightarrow{AC}=(2;4;6)=2\overrightarrow{AB}$, nên thẳng hàng.
- Cách làm: $\vec u\cdot\vec v=2-2+0=0$, nên vuông góc.
- Cách làm: Tính cùng phương của vectơ và tích vô hướng.
