Giai đoạn 5 – Học kì II: Phương pháp tọa độ trong không gian
Kiến thức cần ghi nhớ
- Đường thẳng và mặt phẳng có thể: nằm trong nhau, song song hoặc cắt nhau tại một điểm.
- Dùng vectơ chỉ phương $\vec u$ của đường và pháp tuyến $\vec n$ của mặt phẳng: nếu $\vec u\cdot\vec n\ne0$ thì đường cắt mặt phẳng.
- Nếu $\vec u\cdot\vec n=0$, đường song song mặt phẳng hoặc nằm trong mặt phẳng; kiểm tra một điểm của đường để phân biệt.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1
Đường $d$ có chỉ phương $(1;0;0)$, mặt phẳng $P:x+y+z=0$. Quan hệ?
Cách làm: $\vec u\cdot\vec n=(1;0;0)\cdot(1;1;1)=1\ne0$, nên $d$ cắt $(P)$.
Bài tập thực hành
- Nếu $\vec u\cdot\vec n=0$ thì có chắc song song không?
- Muốn phân biệt song song và nằm trong mặt phẳng cần làm gì?
- Nếu đường vuông góc mặt phẳng, chỉ phương và pháp tuyến quan hệ gì?
- Nếu tích vô hướng chỉ phương–pháp tuyến khác 0 thì sao?
Bài tập về nhà
- Đường qua $O$ chỉ phương $(1;-1;0)$ với mặt phẳng $x+y+z=0$ có quan hệ gì?
- Đường qua $(0;0;1)$ chỉ phương $(1;-1;0)$ với $x+y+z=0$?
- Nêu ba vị trí đường–mặt.
Xem lời giải
Xem lời giải bài tập thực hành
- Cách làm: Chưa; đường có thể nằm trong mặt phẳng.
- Cách làm: Thay một điểm của đường vào phương trình mặt phẳng.
- Cách làm: Cùng phương.
- Cách làm: Đường cắt mặt phẳng tại một điểm.
Xem lời giải bài tập về nhà
- Cách làm: Tích vô hướng bằng 0 và $O$ thuộc mặt phẳng, nên đường nằm trong mặt phẳng.
- Cách làm: Tích vô hướng bằng 0 nhưng điểm không thuộc mặt phẳng, nên song song.
- Cách làm: Đường nằm trong mặt phẳng, song song mặt phẳng hoặc cắt mặt phẳng.
