Hình chữ nhật có bốn góc vuông, hai cạnh đối diện song song và bằng nhau. Các bài toán thường hỏi chu vi, diện tích hoặc tìm một cạnh khi biết các dữ kiện còn lại.
1. Chu vi
Gọi chiều dài a, chiều rộng b: P = (a + b) × 2. Nửa chu vi là a + b = P : 2.
2. Diện tích
S = a × b. Đơn vị diện tích phải là cm², m², km²…
3. Tìm cạnh từ chu vi
Nếu P = 50 cm, b = 9 cm: nửa chu vi 25 cm, chiều dài a = 25 – 9 = 16 cm.
4. Tìm cạnh từ diện tích
Nếu S = 96 cm², b = 8 cm thì a = 96 : 8 = 12 cm.
5. Bài toán thay đổi kích thước
Hình 12 m × 5 m có diện tích 60 m². Tăng chiều rộng thêm 2 m thì diện tích mới là 12 × 7 = 84 m², tăng 24 m².
6. Phân biệt chu vi và diện tích
- Chu vi đo đường bao quanh.
- Diện tích đo phần mặt bên trong.
“Làm hàng rào quanh mảnh đất” thường dùng chu vi; “lát nền, trồng cỏ” thường dùng diện tích.
7. Lỗi thường gặp
- Tính chu vi bằng a × b.
- Quên nhân 2.
- Tìm cạnh từ chu vi nhưng quên chia 2 trước.
- Ghi đơn vị diện tích là cm thay vì cm².
8. Bài tự luyện
- Hình chữ nhật dài 15 cm, rộng 8 cm. Tính chu vi và diện tích.
- Chu vi 64 m, chiều rộng 12 m. Tìm chiều dài.
- Diện tích 180 m², chiều dài 15 m. Tìm chiều rộng.
Đáp số: 46 cm và 120 cm²; 20 m; 12 m.