Giai đoạn 4 – Đầu học kì II: Tỉ lệ thức và đại lượng tỉ lệ
Kiến thức cần ghi nhớ
- Tỉ lệ thức là đẳng thức của hai tỉ số: $\dfrac{a}{b}=\dfrac{c}{d}$ với $b,d\ne0$.
- Trong tỉ lệ thức, tích hai ngoại tỉ bằng tích hai trung tỉ: $ad=bc$.
- Có thể dùng tính chất này để kiểm tra tỉ lệ thức hoặc tìm số chưa biết.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1
Kiểm tra $\dfrac23=\dfrac{8}{12}$.
Cách làm: $2\cdot12=24$ và $3\cdot8=24$, nên đây là tỉ lệ thức.
Ví dụ 2
Tìm $x$: $\dfrac{x}{6}=\dfrac{5}{3}$.
Cách làm: $3x=30$, nên $x=10$.
Bài tập thực hành
- Tìm $x$: $\dfrac4x=\dfrac{2}{5}$.
- Các số 3, 5, 12, 20 có lập được tỉ lệ thức $\dfrac35=\dfrac{12}{20}$ không?
- Tìm $x$: $\dfrac7{14}=\dfrac{x}{18}$.
- Từ $ad=bc$ với các mẫu khác 0 có thể lập tỉ lệ thức nào?
Bài tập về nhà
- Tìm $x$: $\dfrac{x}{15}=\dfrac25$.
- Kiểm tra $\dfrac46=\dfrac{10}{15}$.
- Tìm $x$: $\dfrac{9}{x}=\dfrac{3}{4}$.
Xem lời giải
Xem lời giải bài tập thực hành
- $2x=20$, nên $x=10$.
- Có, vì $3\cdot20=5\cdot12=60$.
- $\dfrac12=\dfrac{x}{18}$ nên $x=9$.
- Có thể lập $\dfrac ab=\dfrac cd$ nếu $b,d\ne0$.
Xem lời giải bài tập về nhà
- $5x=30$, $x=6$.
- Có, hai vế đều bằng $\dfrac23$.
- $3x=36$, nên $x=12$.