KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1. Cộng, trừ số hữu tỉ: Viết hai số hữu tỉ \\(x, y\\) dưới dạng: \\(\displaystyle x=\dfrac{a}{m}\\); \\(\displaystyle y=\dfrac{b}{m}\\) (với \\(a, b, c \in \mathbb{Z}, m>0\\)). Khi đó:
\\(\displaystyle x+y=\dfrac{a}{m}+\dfrac{b}{m}=\dfrac{a+b}{m}\\)
\\(\displaystyle x-y=x+(-y)=\dfrac{a}{m}+\left(-\dfrac{b}{m}\right)=\dfrac{a-b}{m}\\)
2. Quy tắc “chuyển vế”: Khi chuyển một số hạng tử từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó
Tổng quát: Với mọi \\(x, y, z \in Q\\), ta có: \\(x+y=z \Rightarrow x=z-y\\)
BÀI TẬP VÍ DỤ
Ví dụ 1: Tính
a) \\(\displaystyle\dfrac{-3}{5}+\dfrac{7}{2}\\)
b) \\(\displaystyle\dfrac{1}{3}-\dfrac{-2}{5}\\)
Bài giải:
a) \\(\displaystyle\dfrac{-3}{5}+\dfrac{7}{2}=\dfrac{-6}{10}+\dfrac{35}{10}=\dfrac{-6+35}{10}=\dfrac{29}{10}\\)
b) \\(\displaystyle\dfrac{1}{3}-\dfrac{-2}{5}=\dfrac{1}{3}+\dfrac{2}{5}=\dfrac{5+6}{15}=\dfrac{11}{15}\\)
Ví dụ 2: Tìm \\(x\\) biết:
a) \\(\displaystyle x-\dfrac{1}{2}=\dfrac{-2}{3}\\)
b) \\(\displaystyle\dfrac{2}{7}-x=\dfrac{-3}{4}\\)
Bài giải:
Áp dụng quy tắc chuyển vế, ta có:
a) \\(\displaystyle x-\dfrac{1}{2}=\dfrac{-2}{3} \Rightarrow x=\dfrac{-2}{3}+\dfrac{1}{2}=\dfrac{-4+3}{6}=-\dfrac{-1}{6}\\)
b) \\(\displaystyle\dfrac{2}{7}-x=\dfrac{-3}{4} \Rightarrow x=\dfrac{2}{7}+\dfrac{3}{4}=\dfrac{8+21}{28}=\dfrac{29}{28}=1 \dfrac{1}{28}\\)
Ghi nhớ nhanh
- Muốn cộng hoặc trừ số hữu tỉ, đưa về phân số cùng mẫu rồi thực hiện trên tử số.
- Phép trừ được chuyển thành phép cộng với số đối: \(a-b=a+(-b)\).
- Với số âm, cần đặt dấu ngoặc khi thay vào biểu thức để tránh sai dấu.
Ví dụ: \(-\dfrac23+\dfrac56=\dfrac16\).
