Số thập phân gồm phần nguyên và phần thập phân, ngăn cách bởi dấu phẩy. Hiểu giá trị từng hàng phần mười, phần trăm, phần nghìn giúp đọc, viết và so sánh chính xác.
1. Kiến thức cần nhớ
- Bên phải dấu phẩy lần lượt là hàng phần mười, phần trăm, phần nghìn…
- Có thể thêm các chữ số 0 vào tận cùng bên phải phần thập phân mà giá trị số không đổi: 3,5 = 3,50.
- So sánh phần nguyên trước; nếu bằng nhau thì so từng hàng phần thập phân từ trái sang phải.
- 0,7 = 0,70 nhưng 0,7 ≠ 0,07.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: 12,305 đọc là “mười hai phẩy ba không năm” khi đọc từng chữ số phần thập phân.
Ví dụ 2: 4,08 có 8 ở hàng phần trăm.
Ví dụ 3: 3,47 > 3,409 vì 3,470 > 3,409.
3. Cách làm từng bước
- Đọc kỹ yêu cầu và xác định dữ kiện đã biết.
- Chọn đúng quy tắc hoặc công thức phù hợp.
- Thực hiện tính toán theo thứ tự, ghi đơn vị nếu có.
- Kiểm tra lại kết quả bằng ước lượng, phép tính ngược hoặc điều kiện của đề.
4. Lỗi thường gặp
- Bỏ chữ số 0 có ý nghĩa ở đầu phần thập phân.
- So số chữ số sau dấu phẩy thay vì giá trị.
- Dùng dấu chấm thập phân trong văn bản tiếng Việt khi không có lý do kỹ thuật.
5. Bài tự luyện
- So sánh 5,7 và 5,68.
- Viết số: tám đơn vị, ba phần mười, hai phần trăm.
- Số 0,405 có chữ số 4 ở hàng nào?
Đáp số: 5,7 > 5,68; 8,32; hàng phần mười.