Biểu đồ hình quạt tròn thích hợp khi cần thể hiện tỉ lệ các phần trong một tổng thể. Toàn bộ hình tròn ứng với 100% hoặc \(360^\circ\).
Kiến thức cần nhớ
- Mỗi hình quạt biểu diễn một phần của tổng thể; tổng các tỉ lệ phải bằng 100%.
- Góc ở tâm tương ứng với tỉ lệ \(p\%\) là \(\dfrac{p}{100}\cdot360^\circ=3,6p^\circ\).
- Khi đọc biểu đồ cần chú ý tiêu đề, chú giải, tỉ lệ và đơn vị dữ liệu.
- Biểu đồ cho phép so sánh nhanh phần lớn nhất, nhỏ nhất và nhận ra chênh lệch giữa các nhóm.
Cách làm và cách học
- Kiểm tra tổng tỉ lệ bằng 100%.
- Nếu cần vẽ, đổi từng tỉ lệ phần trăm sang góc ở tâm.
- Đọc cả nhãn và chú giải trước khi kết luận.
Ví dụ minh họa
Ví dụ: một lớp chọn môn thể thao: bóng đá 40%, cầu lông 30%, bơi 20%, khác 10%. Góc ở tâm của phần bóng đá là \(0,4\cdot360^\circ=144^\circ\).
Lỗi thường gặp
- Biểu đồ quạt tròn không phù hợp nếu các nhóm không tạo thành một tổng thể chung.
- Không để tổng các tỉ lệ vượt hoặc thiếu 100% do làm tròn thiếu kiểm soát.
Tự luyện
- Đổi 25% thành góc ở tâm.
- Một hình quạt 72° chiếm bao nhiêu phần trăm hình tròn?
- Từ bốn tỉ lệ 35%, 25%, 25%, 15%, xác định nhóm lớn nhất và hai nhóm bằng nhau.
Ghi nhớ
Hãy dùng đúng định nghĩa hoặc tính chất của bài trước khi biến đổi. Khi có hình vẽ, mọi kết luận vẫn cần căn cứ từ giả thiết và định lí, không suy ra chỉ bằng quan sát.
Xem toàn bộ nội dung trong Chương 5. Thu thập và biểu diễn dữ liệu hoặc Lý thuyết Toán lớp 7 KNTT.