Bài toán viết thêm chữ số vào bên trái hoặc bên phải

Viết thêm một chữ số vào bên trái hoặc bên phải là dạng toán cấu tạo số rất hay gặp. Chìa khóa là biểu diễn số mới bằng số cũ nhân với lũy thừa của 10 rồi cộng phần mới.

1. Kiến thức cần nhớ

• Nếu viết thêm chữ số a vào bên phải số N thì số mới bằng 10N + a.
• Nếu viết thêm hai chữ số tạo thành số k vào bên phải N thì số mới bằng 100N + k.
• Nếu N có n chữ số và viết chữ số a vào bên trái thì số mới bằng a × 10ⁿ + N.
• Chữ số viết thêm phải từ 0 đến 9; chữ số bên trái của một số có nhiều chữ số không thể là 0.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Viết thêm 5 vào bên phải 238 được 2 385 = 238 × 10 + 5.

Ví dụ 2: Viết thêm 3 vào bên trái 47 được 347 = 3 × 100 + 47.

Ví dụ 3: Viết thêm 12 vào bên phải 45 được 4 512 = 45 × 100 + 12.

3. Cách áp dụng vào bài tập

1. Nếu viết thêm chữ số d vào bên phải số N thì số mới là N × 10 + d; viết thêm hai chữ số thì phải nhân N với 100 trước khi cộng phần thêm.
2. Nếu viết d vào bên trái số N có n chữ số thì số mới là d × 10ⁿ + N; ở tiểu học có thể hiểu 10ⁿ là 1 kèm n chữ số 0.
3. Lập biểu thức quan hệ giữa số mới và số cũ trước khi dùng dữ kiện về tổng, hiệu hoặc tỉ số.
4. Cuối cùng thử ghép chữ số trực tiếp để kiểm tra xem biểu thức có tạo đúng số mới như đề mô tả hay không.

Điểm cần tự kiểm tra: Cần phân biệt rõ “viết thêm” với “cộng thêm”. Viết thêm chữ số làm thay đổi cấu tạo và hàng của số, không phải chỉ cộng giá trị của chữ số đó.

4. Lỗi thường gặp

• Nhầm viết bên trái với bên phải.
• Nhân số cũ với 10 dù viết thêm hai chữ số.
• Không xác định đúng số chữ số của N khi viết thêm bên trái.

5. Bài tự luyện

1. Viết thêm 7 vào bên phải 326 được số nào?
2. Viết thêm 4 vào bên trái 582 được số nào?
3. Viết thêm 25 vào bên phải 61 được số nào?

Đáp số: 3 267; 4 582; 6 125.

Học tiếp theo chuyên đề

• Thêm, bớt hoặc thay đổi chữ số
• Xóa một chữ số