Viết thêm một chữ số vào bên trái hoặc bên phải là dạng toán cấu tạo số rất hay gặp. Chìa khóa là biểu diễn số mới bằng số cũ nhân với lũy thừa của 10 rồi cộng phần mới.
1. Kiến thức cần nhớ
- Nếu viết thêm chữ số a vào bên phải số N thì số mới bằng 10N + a.
- Nếu viết thêm hai chữ số tạo thành số k vào bên phải N thì số mới bằng 100N + k.
- Nếu N có n chữ số và viết chữ số a vào bên trái thì số mới bằng a × 10^n + N.
- Chữ số viết thêm phải từ 0 đến 9; chữ số bên trái của một số có nhiều chữ số không thể là 0.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Viết thêm 5 vào bên phải 238 được 2 385 = 238 × 10 + 5.
Ví dụ 2: Viết thêm 3 vào bên trái 47 được 347 = 3 × 100 + 47.
Ví dụ 3: Viết thêm 12 vào bên phải 45 được 4 512 = 45 × 100 + 12.
3. Cách làm từng bước
- Đọc kỹ yêu cầu và xác định dữ kiện đã biết.
- Chọn đúng quy tắc hoặc công thức phù hợp.
- Thực hiện tính toán theo thứ tự, ghi đơn vị nếu có.
- Kiểm tra lại kết quả bằng ước lượng, phép tính ngược hoặc điều kiện của đề.
4. Lỗi thường gặp
- Nhầm viết bên trái với bên phải.
- Nhân số cũ với 10 dù viết thêm hai chữ số.
- Không xác định đúng số chữ số của N khi viết thêm bên trái.
5. Bài tự luyện
- Viết thêm 7 vào bên phải 326 được số nào?
- Viết thêm 4 vào bên trái 582 được số nào?
- Viết thêm 25 vào bên phải 61 được số nào?
Đáp số: 3 267; 4 582; 6 125.