Giai đoạn 3 – Học kì I: Phép cộng, phép trừ và hình học
Chuyên đề vẽ hai đường thẳng vuông góc giúp học sinh lớp 4 nắm chắc kiến thức trọng tâm, hiểu cách làm qua ví dụ và luyện tập theo đúng mức độ của chương trình hiện hành.
Kiến thức cần ghi nhớ
- Để vẽ đường thẳng đi qua một điểm và vuông góc với đường thẳng cho trước, dùng ê-ke.
- Đặt một cạnh góc vuông của ê-ke trùng với đường đã cho, dịch ê-ke để cạnh góc vuông còn lại đi qua điểm cần vẽ.
- Kẻ theo cạnh ê-ke đi qua điểm đó.
- Cuối cùng kiểm tra lại góc tạo thành là góc vuông.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1
Nêu các bước vẽ đường $b$ qua điểm $M$ và vuông góc với đường $a$.
Cách làm: Đặt một cạnh ê-ke trùng $a$; dịch ê-ke để cạnh góc vuông còn lại đi qua $M$; kẻ đường theo cạnh đó và đặt tên $b$. Khi đó $b\perp a$.
Ví dụ 2
Vì sao phải giữ cạnh ê-ke trùng đường đã cho khi dịch ê-ke?
Cách làm: Để hướng của cạnh vuông góc còn lại không thay đổi, nhờ đó đường mới kẻ vẫn vuông góc với đường đã cho.
Bài tập thực hành
Tự làm các bài dưới đây trước khi mở lời giải.
- Dụng cụ chính để vẽ hai đường vuông góc là gì?
- Sau khi vẽ, cần kiểm tra điều gì?
- Có thể dùng cạnh huyền của ê-ke làm cạnh xác định góc vuông không?
- Nếu điểm $M$ nằm trên đường $a$, có thể vẽ đường qua $M$ vuông góc $a$ không?
- Nếu điểm $M$ nằm ngoài đường $a$, cách làm có thay đổi bản chất không?
Bài tập về nhà
- Viết kí hiệu nếu vừa vẽ được $b$ vuông góc $a$.
- Khi ê-ke bị lệch khỏi đường đã cho, kết quả có đáng tin cậy không?
- Một đường mới tạo với đường cũ góc $90^\circ$. Kết luận?
- Nêu bước cuối cùng sau khi kẻ đường.
Xem lời giải
Xem lời giải bài tập thực hành
- Ê-ke và bút chì; có thể dùng thêm thước thẳng.
- Kiểm tra hai đường cắt nhau tạo góc vuông.
- Không; cần dùng hai cạnh vuông góc của ê-ke.
- Có; đặt đỉnh góc vuông của ê-ke tại $M$ và một cạnh trùng $a$.
- Không; vẫn đặt một cạnh góc vuông trùng $a$, dịch ê-ke tới khi cạnh kia đi qua $M$.
Xem lời giải bài tập về nhà
- $b\perp a$.
- Không; cần đặt lại chính xác trước khi kẻ.
- Hai đường vuông góc.
- Kiểm tra lại bằng góc vuông của ê-ke.
Gợi ý học: Hãy tự làm trước, sau đó mở lời giải để đối chiếu cách trình bày và sửa những bước còn nhầm.
