Giai đoạn 2 – Học kì I: Hình phẳng và phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10
Ở học kì I, lắp ghép và xếp hình phẳng giúp học sinh hình thành và củng cố kĩ năng toán học tương ứng. Các ví dụ đi từ trực quan đến bài tập ngắn; học sinh nên tự làm rồi dùng phần lời giải để đối chiếu.
Kiến thức cần ghi nhớ
- Dùng các mảnh hình vuông, tam giác, chữ nhật hoặc hình tròn để ghép thành hình mới.
- Khi ghép, có thể xoay hoặc đổi vị trí mảnh hình nhưng không làm thay đổi dạng của mảnh.
- Quan sát đường biên và vị trí các mảnh để biết cách ghép.
- Hoạt động xếp hình giúp rèn khả năng quan sát và tưởng tượng hình học.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1
Hai tam giác phù hợp có thể ghép thành một hình lớn. Khi ghép, cần làm gì?
Cách làm: Có thể xoay các mảnh tam giác rồi đặt sát nhau theo cạnh phù hợp để tạo thành hình mới.
Ví dụ 2
Một hình mẫu gồm 1 hình vuông và 2 hình tam giác. Cần lấy bao nhiêu mảnh?
Cách làm: Hình mẫu có 1 hình vuông và 2 hình tam giác. Đếm các mảnh, ta cần tất cả 3 mảnh.
Bài tập thực hành
Tự làm các bài dưới đây trước khi xem lời giải.
- Hình mẫu dùng 2 tam giác và 1 vuông. Tổng số mảnh là bao nhiêu?
- Có 4 hình vuông nhỏ. Dùng hết để xếp một hình mới. Đã dùng bao nhiêu mảnh?
- Khi xoay một hình tam giác, tên hình có đổi không?
- Một hình ghép dùng 3 tam giác và 2 hình vuông. Có tất cả mấy mảnh?
- Có thể đổi vị trí các mảnh khi xếp hình không?
- Một hình ghép có 2 hình tam giác, 2 hình vuông và 1 hình chữ nhật. Có tất cả mấy mảnh?
Bài tập về nhà
- Một hình ghép có 2 vuông và 2 tam giác. Có mấy mảnh?
- Xoay hình chữ nhật có làm nó thành hình khác không?
- Dùng 5 mảnh để ghép hình, đã sử dụng bao nhiêu mảnh?
- Kể tên hai loại mảnh hình có thể dùng để xếp hình.
- Tự xếp một hình từ 3 đến 5 mảnh hình đã học rồi đếm số mảnh đã dùng.
Xem lời giải
Xem lời giải bài tập thực hành
- Đếm tất cả các mảnh được nêu trong đề, ta có 3 mảnh.
- Đề bài cho biết đã dùng hết 4 mảnh, nên số mảnh đã dùng là 4.
- Xoay chỉ làm thay đổi hướng đặt của mảnh hình, không làm đổi loại hình. Vì vậy: không.
- Đếm tất cả các mảnh được nêu trong đề, ta có 5 mảnh.
- Có. Khi xếp hình, có thể đổi vị trí hoặc xoay các mảnh để khớp với hình mẫu.
- Đếm tất cả các mảnh được nêu trong đề, ta có 5 mảnh.
Xem lời giải bài tập về nhà
- Đếm tất cả các mảnh được nêu trong đề, ta có 4 mảnh.
- Xoay chỉ làm thay đổi hướng đặt của mảnh hình, không làm đổi loại hình. Vì vậy: không.
- Đề cho dùng 5 mảnh, nên số mảnh đã dùng là 5.
- Có thể chọn hai loại mảnh hình đã học, chẳng hạn hình vuông, hình tam giác.
- Ví dụ: xếp một ngôi nhà bằng 1 hình vuông, 1 hình tam giác và 2 hình chữ nhật, dùng 4 mảnh Kết quả có thể khác nếu em chọn cách xếp khác, miễn là đếm đúng số mảnh đã dùng.
Gợi ý học: Hãy tự làm trước, sau đó mở lời giải để kiểm tra từng bước và sửa lại những câu còn nhầm.