Giai đoạn 5 – Cuối học kì I: Dữ liệu và biểu đồ
Chuyên đề Biểu diễn dữ liệu bằng bảng và biểu đồ giúp học sinh lớp 8 nắm chắc kiến thức trọng tâm, hiểu phương pháp qua ví dụ và luyện tập đúng chương trình hiện hành.
Kiến thức cần ghi nhớ
- Bảng dữ liệu giúp tổ chức số liệu theo hàng, cột để dễ so sánh.
- Biểu đồ cột, cột kép, đoạn thẳng hoặc hình quạt tròn được lựa chọn tùy mục tiêu biểu diễn.
- Khi vẽ biểu đồ phải ghi rõ tên, đơn vị, chú giải và chọn tỉ lệ phù hợp.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1
Số sách đọc trong 4 tháng là 2,4,3,5. Biểu đồ nào phù hợp để thể hiện sự thay đổi theo thời gian?
Cách làm: Biểu đồ đoạn thẳng hoặc biểu đồ cột đều phù hợp; biểu đồ đoạn thẳng nhấn mạnh xu hướng theo thời gian.
Ví dụ 2
Muốn so sánh số học sinh nam và nữ ở nhiều lớp nên dùng biểu đồ gì?
Cách làm: Biểu đồ cột kép thuận tiện để so sánh hai nhóm ở từng lớp.
Bài tập thực hành
Tự làm các bài dưới đây trước khi mở lời giải.
- Biểu đồ hình quạt tròn thích hợp khi nào?
- Biểu đồ đoạn thẳng thường phù hợp với loại dữ liệu nào?
- Khi trục tung bắt đầu từ một giá trị khác 0 cần làm gì?
- Nêu hai thành phần cần có của biểu đồ.
Bài tập về nhà
- Chọn biểu đồ phù hợp để thể hiện tỉ lệ các loại phương tiện đến trường.
- Chọn biểu đồ để so sánh điểm trung bình hai lớp qua 4 môn.
- Tại sao cần ghi đơn vị trên biểu đồ?
Xem lời giải
Xem lời giải bài tập thực hành
- Khi muốn thể hiện cơ cấu/tỉ lệ các phần trong một tổng.
- Dữ liệu thay đổi theo thời gian.
- Phải thể hiện rõ để tránh gây hiểu nhầm về mức chênh lệch.
- Ví dụ: tiêu đề, tên trục, đơn vị, chú giải.
Xem lời giải bài tập về nhà
- Biểu đồ hình quạt tròn.
- Biểu đồ cột kép.
- Để người đọc hiểu đúng đại lượng và quy mô số liệu.
Gợi ý học: Hãy tự làm trước, sau đó mở lời giải để đối chiếu phương pháp và cách trình bày.