Bước 1: Lập phương trình hoặc hệ phương trình:
a) Chọn ẩn và đặt điều kiện cho ẩn.
b) Biểu diễn các đại lượng chưa biết thông qua ẩn và các địa lượng đã biết.
A) TÓM TẮT LÝ THUYẾT
c) Lập phương trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng.
Bước 2: Giải phương trình.
Bước 3: Đối chiếu nghiệm của PT, hệ phương trình (nếu có) với điều kiện của ẩn số để trả lời.
Chú ý: Tuỳ từng bài tập cụ thể mà ta có thể lập phương trình bậc nhất một ẩn, hệ phương trình hay phương trình bậc hai.
Khi đặt diều kiện cho ẩn ta phải dựa vào nội dung bài toán và những kiến thức thực tế….
B) CÁC DẠNG TOÁN
– Dạng 1: Toán về quan hệ số
– Dạng 2: Toán chuyển động
– Dạng 3: Toán làm chung công việc
– Dạng 4: Toán có nội dung hình học
– Dạng 5: Toán dân số, lãi suất, tăng trưởng
Xem thêm Bài toán thực tế và lập phương trình THCS.
Mở rộng 5 dạng lập phương trình thường gặp khi ôn vào 10
Dạng 1. Chuyển động
Dùng \(s=v\cdot t\), chú ý đổi phút sang giờ và phân biệt cùng chiều – ngược chiều.
Dạng 2. Năng suất – làm chung
Nếu hoàn thành công việc trong \(x\) giờ thì năng suất mỗi giờ là \(\dfrac{1}{x}\).
Dạng 3. Phần trăm – tăng giảm
Tăng \(p\%\) từ giá trị \(A\) thì giá trị mới là \(A\left(1+\dfrac{p}{100}\right)\).
Dạng 4. Hình học có ẩn
Dùng công thức chu vi, diện tích hoặc Pythagore để lập phương trình; luôn đặt điều kiện độ dài dương.
Dạng 5. Số và chữ số
Số có hai chữ số \(\overline{ab}=10a+b\), với \(a\in\{1,\ldots,9\}\), \(b\in\{0,\ldots,9\}\).
Khi luyện đề, nên viết rõ bảng đại lượng và điều kiện ẩn trước khi biến đổi.