Cộng, trừ hai phân số khác mẫu số giúp học sinh nắm chắc kiến thức trọng tâm của bài và biết cách vận dụng vào các dạng bài cơ bản. Nội dung dưới đây tập trung vào quy tắc, công thức, ví dụ và những điểm dễ nhầm cần kiểm tra khi làm bài.
Mục tiêu bài học
- Nắm đúng kiến thức và thuật ngữ của bài.
- Thực hiện được dạng bài cơ bản và giải thích được cách làm.
- Biết kiểm tra kết quả và tránh lỗi thường gặp.
Kiến thức cần nhớ
- Khi cộng hoặc trừ hai phân số khác mẫu số, phải quy đồng mẫu số trước.
- Có thể chọn mẫu số chung là tích hai mẫu, nhưng nên chọn mẫu số chung nhỏ thuận tiện khi nhận ra bội chung.
- Sau khi quy đồng, chỉ cộng hoặc trừ tử số và giữ nguyên mẫu số chung.
Cách làm
- Bước 1: tìm mẫu số chung; bước 2: quy đồng; bước 3: cộng hoặc trừ; bước 4: rút gọn.
- Kiểm tra kết quả bằng ước lượng: tổng hai phân số dương phải lớn hơn từng số hạng; hiệu phải phù hợp với thứ tự hai phân số.
Ví dụ minh họa
Ví dụ: Tính \(\frac{5}{6}-\frac{1}{4}\).
Lời giải: Mẫu số chung là 12: \(\frac{5}{6}=\frac{10}{12}\), \(\frac{1}{4}=\frac{3}{12}\). Vậy \(\frac{5}{6}-\frac{1}{4}=\frac{7}{12}\).
Tự luyện
- Tính \(\frac{2}{3}+\frac{5}{8}\).
- Tính \(\frac{7}{10}-\frac{1}{6}\).
- Tìm một cách quy đồng gọn cho \(\frac{3}{4}\) và \(\frac{5}{12}\).
Ghi nhớ
- Không cộng hoặc trừ các mẫu số.
- Nên rút gọn ngay nếu kết quả có tử và mẫu cùng chia hết cho một số lớn hơn 1.
Xem toàn bộ nội dung trong Chủ đề 1. Ôn tập và bổ sung hoặc Lý thuyết Toán lớp 5 KNTT.