Ôn vào lớp 6 hiệu quả không nên bắt đầu bằng việc làm thật nhiều đề. Học sinh cần hệ thống theo chuyên đề, củng cố điểm yếu rồi mới chuyển sang đề tổng hợp.
1. Cấu tạo số và chữ số
Lập số, viết thêm hoặc xóa chữ số, thay đổi vị trí chữ số, giá trị theo hàng.
2. Dãy số và quy luật
Tìm số hạng thứ n, số số hạng, tổng dãy cách đều và dãy xen kẽ.
3. Chia hết, số dư, chữ số tận cùng
Dấu hiệu chia hết, tìm chữ số, số dư và chu kỳ.
4. Phân số nâng cao
So sánh nhanh, biến đổi tổng hiệu phân số, bài toán tìm phân số.
5. Tính nhanh
Nhóm số thuận tiện, phân phối, thêm bớt, nhân tử chung.
6. Tổng – hiệu – tỉ
Dạng cơ bản và các bài ẩn tổng, ẩn hiệu, thay đổi dữ kiện.
7. Trung bình cộng
Thêm bớt đối tượng, thay đổi trung bình, nhiều nhóm.
8. Tỉ số phần trăm
Tăng giảm phần trăm, bài toán giá và dữ liệu.
9. Chuyển động
Ngược chiều, cùng chiều, đuổi kịp, bài toán thời điểm.
10. Công việc chung
Quy về phần công việc trong một đơn vị thời gian.
11. Hình học nâng cao
Tỉ số diện tích, cắt ghép, chung đáy – chung chiều cao, đếm hình.
12. Suy luận logic
Lập bảng, loại trừ, đếm cách, bài tuổi, lịch và xếp vị trí.
Thứ tự học đề xuất
Cấu tạo số → dãy số → chia hết → phân số → tính nhanh → toán có lời văn → hình học. Logic luyện xen kẽ.
Kế hoạch 8 tuần
- Tuần 1–2: cấu tạo số, dãy số, chia hết.
- Tuần 3: phân số, tính nhanh.
- Tuần 4: tổng – hiệu – tỉ, trung bình.
- Tuần 5: phần trăm, chuyển động.
- Tuần 6: công việc, hình học.
- Tuần 7: suy luận, bài tổng hợp.
- Tuần 8: làm đề và chữa lỗi.
Sau mỗi đề, nên phân loại lỗi thành: kiến thức, tính toán, đọc thiếu dữ kiện và quản lý thời gian. Bảng lỗi cho biết cần ôn gì tiếp theo.
Học tiếp theo chuyên đề
- Bộ bài toán tư duy ôn vào lớp 6
- Cấu tạo số nâng cao
- Dãy số nâng cao
- Phân số nâng cao
- Chia hết và số dư
Cách dùng 12 chuyên đề như một lộ trình, không phải danh sách để học thuộc
Học sinh ôn vào lớp 6 thường mất thời gian vì làm bài khó ngẫu nhiên. Hiệu quả hơn là xác định chuyên đề nền trước rồi mới ghép dạng. Bốn nền tảng nên chắc là phân số, cấu tạo số, dãy số và sơ đồ đoạn thẳng; các bài chuyển động, công việc chung hay suy luận thường dùng lại những kĩ năng này.
Bài kiểm tra đầu vào 30 phút
Có thể tự chọn 6 câu: một câu phân số, một câu chia hết, một câu dãy số, một câu tổng–hiệu–tỉ, một câu hình học và một câu suy luận. Nếu sai vì không biết cách bắt đầu thì xếp vào lỗi phương pháp; nếu biết cách nhưng tính sai thì xếp vào lỗi kĩ năng. Hai loại lỗi cần cách chữa khác nhau.
Ba mức luyện cho mỗi chuyên đề
- Mức 1: nhận dạng đúng dạng và làm bài một bước.
- Mức 2: dữ kiện bị đổi cách diễn đạt hoặc phải suy ra một dữ kiện trung gian.
- Mức 3: bài tổng hợp dùng từ hai phương pháp trở lên.
Chỉ nên sang mức 3 khi mức 1–2 đạt độ chính xác cao. Làm quá nhiều bài tổng hợp khi nền chưa chắc thường dẫn đến học mẹo.
Cách chữa một đề vào lớp 6
Sau mỗi đề, ghi lại ba cột: câu sai, nguyên nhân, bài cần làm lại. Một tuần sau làm lại đúng câu đó mà không xem lời giải. Đây là cách kiểm tra xem phương pháp đã thực sự được ghi nhớ hay chưa.
Ưu tiên chất lượng hơn số lượng
Một chuyên đề được coi là chắc khi học sinh giải thích được vì sao dùng phương pháp đó, tự kiểm tra đáp số và trình bày được các bước. Không cần chạy theo các mẹo vượt xa kiến thức tiểu học nếu mục tiêu là thi tuyển sinh lớp 6.
Hai dạng nâng cao nên luyện thêm là phương pháp khử và thế bằng số học và bài toán gà–chó bằng giả thiết tạm.