Lưu ý về chương trình: Nội dung dưới đây thuộc chương trình/SGK Toán 9 trước GDPT 2018. Từ năm học 2026–2027, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống được sử dụng thống nhất toàn quốc. Xem Lý thuyết Toán lớp 9 theo chương trình hiện hành.
Bảng căn bậc hai được dùng để tra gần đúng căn của một số dương khi chưa có máy tính cầm tay. Thay vì phụ thuộc ảnh bảng cũ khó kiểm chứng, bài đã chuyển sang hướng dẫn cách tra và nội suy.
1. Nguyên tắc tra bảng
Tách số cần khai phương về dạng phù hợp với khoảng giá trị của bảng, đọc hàng và cột để lấy giá trị gần đúng, sau đó điều chỉnh theo vị trí dấu phẩy.
2. Kiểm tra kết quả
Nếu \(\sqrt a\approx x\), hãy bình phương x để xem \(x^2\) có gần a không. Đây là bước kiểm tra đơn giản giúp phát hiện lỗi đọc hàng/cột.
3. Một số giá trị chuẩn
\(\sqrt1=1\), \(\sqrt4=2\), \(\sqrt9=3\), \(\sqrt{16}=4\), \(\sqrt{25}=5\), \(\sqrt{100}=10\).
Ví dụ minh họa
Vì \(2{,}23^2=4{,}9729\) và \(2{,}24^2=5{,}0176\), nên \(\sqrt5\) nằm giữa 2,23 và 2,24; giá trị gần đúng quen dùng là khoảng 2,236.
Bài tập tự luyện
- Ước lượng \(\sqrt{10}\) nằm giữa hai số nguyên liên tiếp nào?
- Kiểm tra xem 3,16 có phải giá trị gần đúng hợp lí của \(\sqrt{10}\) không.
- Nêu cách kiểm tra nhanh một kết quả tra bảng.