KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1. Khái niệm phân số thập phân
Khái niệm: Các phân số có mẫu số là: 10; 100; 1000; … được gọi là các phân số thập phân.
2. Ví dụ
Các phân số $\displaystyle\frac{5}{10} ; \frac{45}{100} ; \frac{163}{1000}$ là các phân số thập phân
*Chú ý: có một số phân số có thể viết thành phân số thập phân.
CÁC DẠNG TOÁN
Dạng 1: Đọc – viết phân số thập phân
Cách đọc – viết phân số thập phân tương tự như các phân số thông thường.
Khi đọc phân số ta đọc tử số trước rồi đọc “phần”, sau đó đọc đến mẫu số.
Khi viết phân số, tử số là số tự nhiên trên gạch ngang, mẫu số là số tự nhiên khác 0 viết dưới gạch ngang.
Dạng 2: So sánh hai phân số thập phân tương tự như cách so sánh hai phân số thông thường
Dạng 3: Chuyển đổi một số phân số không phải là phân số thập phân thành phân số thập phân
– Tìm một số sao cho số đó nhân với mẫu số thì được 10; 100; 1000; …
– Nhân cả tử và mẫu số với cùng số đó để được phân số thập phân.
Hoặc:
– Tìm một số sao cho mẫu số chia cho một số thì được 10; 100; 1000
– Chia cả tử và mẫu số với cùng số đó để được phân số thập phân.
BÀI TẬP VÍ DỤ
Ví dụ 1: Đọc và viết các phân số sau đây?
Bài giải:
– Phân số $\displaystyle\frac{2}{10}$ được đọc là hai phần mười.
– Phân số “hai mươi mốt phần một nghìn” được viết là $\displaystyle\frac{21}{1000}$.
Ví dụ 2: Điền dấu thích hợp vào chỗ chấm: $\displaystyle\frac{4}{10} \cdots \frac{6}{10} ; \quad \frac{72}{100} \cdots \frac{53}{100}$.
Bài giải:
– So sánh hai phân số $\displaystyle\frac{41}{10}$ và $\displaystyle\frac{6}{10}$ ta thấy đều có mẫu số là 10 và 4 < 6 nên $\displaystyle\frac{4}{10}<\frac{6}{10}$.
– So sánh hai phân số $\displaystyle\frac{72}{100}$ và $\displaystyle\frac{53}{100}$ ta thấy đều có mẫu số là 100 nên $\displaystyle\frac{72}{100}<\frac{53}{100}$.
Ví dụ 3: Chuyển các phân số sau thành phân số thập phân: $\displaystyle\frac{1}{2} ; \frac{4}{5} ; \frac{84}{200}$.
Bài giải:
Ta thấy $2 \times 5=10 ; \quad 5 \times 2=10 ; \quad 200: 2=100 ; \quad 84: 2=42$.
Vậy ta có thể chuyển các phân số đã cho thành phân số thập phân như sau:
$\displaystyle\frac{1}{2}=\frac{1 \times 5}{2 \times 5}=\frac{5}{10} ; \quad \frac{4}{5}=\frac{4 \times 2}{5 \times 2}=\frac{8}{10} ; \quad \frac{84}{200}=\frac{84: 2}{200: 2}=\frac{42}{100}$